مشعل المپیک یا پرچمی برای دفاع از حقوق بشر

نجات بهرامی

برای آن دسته از رهبران ، در نظامهای دیکتاتوری و توتالیتر شاید دشوار بود تصور روزگاری که یک گردهمایی ورزشی نیز به اسبابی برای رسوایی حکومت آنها تبدیل شود. چین کشوری بزرگ که سالهاست در اسارت کمونیسم روزگار می گذراند، اکنون خود را برای بازیهای تابستانی المپیک آماده می کند تا مردم آن شاهد یکی از بزرگترین رویدادهای ورزشی جهان در کشور خود باشند.اگر چه این کشور در سالهای اخیر شاهد رشد اقتصادی بسیار خوبی بوده است ،اما این فرایند تنها به مدد دست کشیدن حکومت کمونیستی آن از بسیاری مدعیات و ارزشهای ایدئولوژیک خود خصوصا در عرصه اقتصاد بوده است.صدور انواع و اقسام کالاهای مصرفی اعم از خوراک و پوشاک و اسباب بازی و حتی قطعات صنعتی با قیمتهای بسیار کمتر از آنچه در کشورهای بومی عرضه می شود ،و سرو صداهایی که از جانب تولید کننده ها در کشورهای مختلف جهان و حتی رهبران این کشورها در اعتراض به کیفیت کالاهای تولید چین در اخبار هر روزه در گوشه و کنار جهان می شنویم نیز بخشی از واقعیت های مربوط به کشور چین را در ذهن های ما تداعی می کند.

در این میان آنچه چهره این کشور را در اخبار و رسانه ها برجسته کرده و باعث ایجاد توجه همگانی در آستانه بازیهای المپیک شده ، همانا رفتار حکومت کمونیستی چین با شهروندان خود و سرکوب و خفقانی است که بر فعالان سیاسی و اجتماعی وارد می کند. این کشور بارها به عنوان ناقض حقوق بشر از سوی مجامع بین المللی معرفی شده و آمار مربوط به زندانیان سیاسی و فعالان عرصه روزنامه نگاری در آن پیوسته مورد توجه نهادهای بین المللی و مدافعان حقوق بشر بوده است. همچنین این کشور عنوان بالاترین اعدامها را در عرصه جهانی داراست. از طرفی بارها خبرهای مربوط به افزایش سانسور و فیلترینگ و اعمال فشار و محدودیت علیه وبلاگ نویس ها و روزنامه نگاران در چین ، بر روی تلکس خبرگزاریها قرار گرفته است.

در این میان حکومت چین دست به بازی خطرناکی زده است. این بازی خطرناک درخواست انجام بازیهای المپیک بود که پس از سالها از جانب مراجع جهانی پذیرفته شده و امسال در این کشور بر گزار می گردد. خطرناک از این لحاظ که آن ژست سیاسی که در پشت درخواست چین برای برگزاری این بازیها در آن کشور ، پنهان شده بود اکنون می رود تا به اهرمی بسیار قدرتمند بر ضد حکومت تبدیل شود. در واقع مرام و مسلک همه حکومت های ایدئولوژیک این است که از پدیده های غیر سیاسی به عنوان ابزاری برای ایجاد مشروعیت استفاده کنند و این مسئله را می توان در دیگر عرصه ها یی چون هنر و موسیقی و سینما و ... نیز مشاهده کرد. چین نیز از این قاعده مستثنی نیست . و رشد اقتصادی نسبی این کشور در سالهای اخیر ، لاجرم رهبران کمونیستی را به این فکر وادار کرده تا از ورزش به عنوان ابزار خودنمایی و نشان دادن پیشرفتهای خود به مردم دنیا استفاده کنند. این مسئله را به شکلی کوچکتر در نقاط دیگر دنیا نیز می بینیم. دیکتاتورها ی بی رحمی که شکست و پیروزی در میادین ورزشی را هم رنگ و لعابی سیاسی می دهند و در مسابقات ورزشی به عنوان تماشاگر حضور پیدا می کنند تا برای خود وجه مردمی و مشروعیت کسب کنند.

نکته ای که حکومت چین از آن غافل است این است که در مسابقات المپیک به ناچار آن سانسور خبری وحشتناکی که بر فضای چین حاکم بود ، در اثر حضور رسانه های مستقل از کشور های آزاد و نیز واکاوی حاشیه ها و موارد بایکوت شده فراوان از جانب این رسانه ها ، شکسته می شود و این کشور در مرکز توجهات رسانه ای قرار می گیرد. اگر چه این یک رویداد ورزشی است اما در موارد مشابه نیز گزارشگران و اصحاب رسانه ها تنها به بعد ورزشی آن اکتفا نکرده و به مسائل اجتماعی سیاسی و حتی تاریخی کشور میزبان هم پرداخته اند. امری که برای حکومتهای ایدئولوژیک بسیار خطرناک و مهلک است.

در این میان مسئله تبت از جایگاه ویژه ای برخوردار است. مردم تبت که از تمرکز رسانه ای بر چین به خاطر این بازیها مطلع بودند، توانستند به خوبی از آن بهره برداری کنند و توجه جهانیان را پس از سالیان دراز به سرکوب وحشیانه ای که در آن سرزمین برقرار است جلب نمایند. اکنون مشکلات مردم تبت و ظلمی که سالها در حق آنها اعمال شده است یک خبر و مساله جهانی است همانگونه که بازیهای المپیک و جام جهانی فوتبال هم هرکدام یک رویداد جهانی هستند. روز دوشنبه 6 آوریل مشعل المپیک در شهرهای لندن و پاریس مورد حمله مدافعان حقوق بشر و معترضان به سیاستهای حکومت کمونیستی چین قرار گرفت.سازمان گزارشگران بدون مرز از مردم پاریس خواست تا در اعتراض به سیاستهای سرکوبگرانه چین در خیابان شانزه لیزه اجتماع کنند. در گوشه و کنار این شهرها به جای آرم معروف المپیک ، تصویر پنج دستبند به یکدیگر حلقه شده را به نشانه سرکوبگری حکومت چین آویخته بودند. ماموران مخفی حکومت کمونیستی چین در قالب ورزشکاران حامل مشعل دور آن حلقه زده و مردم را از نزدیک شدن به مشعل منع می کردند. در لندن مردم معترض و مدافعان حقوق بشر با کپسول های اطفاء حریق به مشعل المپیک حمله کردند. بسیاری از احزاب سیاسی و رهبران جهان حضور در این بازیها را تحریم کردند.اکنون به یمن بازیهای المپیک آن دسته از مردم جهان که چندان با سیاست آشنا نبوده و در جریان خبر های سیاسی نیستند نیز با ماهیت سرکوبگر این حکومت آشنا شده و در پرتو حوادث مربوط به مشعل المپیک ، اعتراض به رژیم کمونیستی پکن در حال تبدیل شدن به یک اعتراض جهانی است. از بازیگران مشهور سینما در هندوستان تا گزارشگران بدون مرز و مردم عادی در کشورهای جهان. بانیان حادثه غم انگیز" میدان تیان آن من" و قاتلان دانشجویان آزادیخواه اکنون دریافته اند که از انجام بازیهای المپیک تنها رسوایی و اعتراض است که نصیب آنها شده است.

واین همان خاصیت جهانی شدن حقوق بشر است که از یک رویداد ورزشی یک کمپین بزرگ می سازد. کمپینی که با پرچم المپیک در گوشه و کنار جهان می چرخد و پیام دفاع از انسانها را شهر به شهر می گرداند.به آن دسته از معترضانی که در پاریس و لندن با کپسول آتش نشانی به مشعل المپیک حمله کردند باید گفت که این مشعل را نباید خاموش کرد تا حرکت شعله های آن همبستگی بیشتری بین مدافعان حقوق انسان ایجاد کرده و حکومتهای توتالیتر و دیکتاتور را بیش از پیش رسوا سازد.